szachy1.jpg

Jakie wiadomości i umiejętności uczeń powinien opanować, aby otrzymać daną ocenę z fizyki?

 

Jak opisujemy ruch?

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · potrafi zmierzyć różne wielkości np. długość, czas, objętość, temperaturę  przyrządami  o różnej dokładności ,
  • · potrafi dobrać przyrząd o odpowiedniej dla danego pomiaru dokładności ,
  • · wie, co to jest niepewność pomiarowa,
  • · wie, co to znaczy, że ciało znajduje się w ruchu,
  • · rozumie, że do opisu ruchu konieczny jest wybór układu odniesienia,
  • · zna pojęcie toru ,
  • · potrafi odróżnić ruch prostoliniowy od krzywoliniowego,
  • · wie, że jeżeli ciało w jednakowych odstępach czasu przebywa jednakowe drogi, to porusza się ono ruchem jednostajnym,
  • · zna jednostki prędkości,
  • · wie, że prędkość jest wielkością wektorową,
  • · wie, że w ruchu prostoliniowym jednostajnym wartość prędkości jest stała,
  • · umie obliczyć szybkość średnią z jaką porusza się ciało,
  • · rozumie konieczność przestrzegania przez użytkowników dróg znaków ograniczenia szybkości,
  • · wie, że jeżeli w  jednakowych odstępach czasu ciało przebywa różne drogi, to porusza się ono ruchem zmiennym,
  • · wie, że jeżeli wartość prędkości wzrasta, to ciało porusza się ruchem  przyspieszonym, gdy wartość  prędkości maleje to ciało porusza się ruchem opóźnionym,
  • · potrafi z wykresu  odczytać szybkość ciała w danej chwili

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · potrafi objaśnić, co to znaczy, że ruch i spoczynek są względne,
  • · potrafi podać przykłady z życia codziennego świadczące o względności ruchu,
  • · zna i rozróżnia pojęcia: tor, droga, przemieszczenie,
  • · potrafi ustalić cechy wektora przemieszczenia w  dowolnych  przykładach ruchu,
  • · umie obliczyć wartość prędkości w ruchu jednostajnym prostoliniowym,
  • · potrafi przeliczać jednostki prędkości,
  • · potrafi podać cechy wektora prędkości w wybranych przez siebie przykładach,
  • · wie, że w ruchu prostoliniowym jednostajnym prędkość jest stała,
  • · potrafi odczytać z wykresu  drogę przebytą we wskazanym czasie, potrafi sporządzić wykres  dla ruchu jednostajnego,
  • · wie, że w ruchu jednostajnym prostoliniowym droga jest proporcjonalna do czasu i umie ją obliczać,
  • · rozróżnia szybkość chwilową i szybkość średnią,
  • · potrafi, na podstawie danych z doświadczenia, wykonać wykres zależności,
  • · zna definicję przyspieszenia i jego jednostki,
  • · rozumie co to znaczy, że wartość przyspieszenia,
  • · potrafi zbadać doświadczalnie ruch jednostajnie przyspieszony,
  • · wie, że gdy przyspieszenie ciała jest stałe, to porusza się ono ruchem jednostajnie zmiennym,
  • · potrafi sporządzić wykres  w ruchu jednostajnie przyspieszonym,
  • · wie, że w ruchu jednostajnie przyspieszonym szybkość jest proporcjonalna do czasu,
  • · umie obliczać szybkość i drogę przebytą przez ciało w tym ruchu,
  • · wie, że drogi przebyte w kolejnych sekundach ruchu jednostajnie przyspieszonego (gdy  ) mają się do siebie jak kolejne liczby nieparzyste,
  • · wie, że w ruchu jednostajnie opóźnionym wartość prędkości w równych odstępach czasu maleje jednakowo,
  • · potrafi rozwiązywać zadania wykorzystując definicje i proste, zależności między poznanymi wielkościami fizycznymi.

na ocenę dobrą uczeń:

  • · potrafi opisać położenie dowolnego ciała we wskazanym układzie współrzędnych,
  • · wie, że w ruchu prostoliniowym jednostajnym przebyta droga równa jest wartości wektora przemieszczenia,
  • · potrafi wykazać na przykładach, że prędkość jest wielkością względną,
  • · potrafi rozwiązywać zadania wykorzystując poznane zależności dla ruchu jednostajnego prostoliniowego,
  • · potrafi uzasadnić dlaczego w ruchu po linii prostej w tę samą stronę szybkość równa jest wartości prędkości,
  • · korzystając  z definicji wartości przyspieszenia potrafi obliczać zmiany szybkości czas w którym one zaszły,
  • · umie sporządzić wykresy s(t), a(t)   dla ruchu jednostajnie przyspieszonego prostoliniowego,
  • · potrafi na podstawie złożonych wykresów  s(t) i  opisać ruch ciała,
  • · potrafi, korzystając z wykresu , obliczyć drogę jako pole pod wykresem,
  • · umie sporządzić wykres  dla ruchu prostoliniowego jednostajnie opóźnionego, obliczyć przyspieszenie ciała i drogę przebytą w danym czasie,
  • · potrafi z wykresu  w ruchu jednostajnie opóźnionym obliczyć drogę przebytą przez ciało,
  • · potrafi rozwiązywać zadania stosując poznane zależności dla ruchu jednostajnie przyspieszonego i jednostajnie opóźnionego.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · potrafi samodzielnie dobrać układ odniesienia, związać z nim układ współrzędnych i w tym układzie opisać ruch dowolnego ciała,
  • · potrafi w układzie współrzędnych zaznaczyć wektor przemieszczenia,
  • · korzystając z wykresu dla ruchu jednostajnego potrafi  sporządzić wykres ,
  • · dysponując wykresem w tym ruchu, potrafi wykonać wykres zależności,
  • · potrafi rozwiązywać analitycznie i graficznie zadania dla ruchu jednostajnego,
  • · potrafi uzasadnić dlaczego w ruchu po linii prostej w tę samą stronę szybkość równa jest wartości prędkości
  • · potrafi oszacować wartość przyspieszenia samochodu, w którym jedzie, korzystając ze wskazań szybkościomierza,
  • · potrafi rozwiązywać zadania obliczeniowe i graficzne z wykorzystaniem poznanych zależności,
  • · potrafi rozwiązywać zadania problemowe (rachunkowe, graficzne i teoretyczne),
  • · mając wykres zależności  dla ruchów jednostajnie zmiennych potrafi sporządzić wykresy a(t) oraz s(t),
  • · potrafi wykorzystać informacje o ruchach do rozwiązywania złożonych zadań obliczeniowych i graficznych.

 

Siły w przyrodzie

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · potrafi wymienić różne rodzaje oddziaływań,
  • · potrafi na prostym przykładzie wykazać wzajemność oddziaływań,
  • · wie, że opisując oddziaływania posługujemy się pojęciem siły, która jest miarą oddziaływania,
  • · wie, że wartość siły wyrażamy w niutonach,
  • · potrafi zmierzyć wartość siły za pomocą siłomierza,
  • · potrafi na przykładzie określić cechy siły,
  • · rozumie pojęcie siły  wypadkowej, potrafi objaśnić je na przykładzie,
  • · wie, że dwie siły działające na ciało równoważą się gdy mają taki sam kierunek, taką samą wartość i przeciwne zwroty,
  • · rozpoznaje siły występujące w przyrodzie w prostych przykładach z otoczenia,
  • · wie, że bezwładność to cecha ciała, która wiąże się z jego masą,
  • · wie, że masę wyrażamy w kilogramach,
  • · rozpoznaje na przykładach zjawisko bezwładności,
  • · wie, że jeśli ciało spoczywa, to siły działające na to ciało równoważą się,
  • · wie, że szybkości uzyskane przez oddziałujące wzajemnie ciała zależą od mas tych ciał,
  • · wie, że wartość pędu ciała zależy od  jego masy i szybkości,
  • · wie, że aby wprawić ciało w ruch lub zatrzymać je, trzeba działać siłą,
  • · potrafi intuicyjnie stosować II zasadą dynamiki w prostych przykładach z życia codziennego,
  • · wie, że Ziemia przyciąga wszystkie ciała,
  • · wie, że siła ciężkości czyli siła, jaką Ziemia przyciąga ciało jest wprost proporcjonalna do masy tego ciała,
  • · intuicyjnie posługuje się III zasadą dynamiki,
  • · wie, że jedną z przyczyn występowania tarcia jest chropowatość stykających się powierzchni,
  • · potrafi wymienić niektóre sposoby zmniejszania i zwiększania tarcia,
  • · wie, że na ciała poruszające się w powietrzu działa siła oporu powietrza.

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · rozpoznaje na przykładach oddziaływania bezpośrednie (mechaniczne) i "na odległość",  
  • · rozpoznaje na przykładach statyczne i dynamiczne skutki oddziaływań ,
  • · rozumie, co to znaczy, że siła jest wielkością wektorową i potrafi ją przedstawić graficznie,
  • · potrafi znaleźć graficznie wypadkową dwóch sił o tym samym kierunku,
  • · rozumie pojęcie siły równoważącej, potrafi znaleźć graficznie siłę równoważącą inną siłę,
  • · potrafi podać przykłady działania siły sprężystości,
  • · wie, że wydłużenie sprężyny jest wprost proporcjonalne do działającej siły,
  • · rozpoznaje w trudniejszych przykładach zjawisko bezwładności,
  • · wie, że masa jest miarą bezwładności ciała,
  • · rozumie treść I zasady dynamiki,
  • · wie, że jeżeli siły równoważą się to ich wypadkowa wynosi zero,
  • · wie, że szybkości uzyskane przez oddziałujące wzajemnie ciała są odwrotnie proporcjonalne do ich mas,
  • · potrafi obliczyć wartość pędu znając masę i wartość prędkości ciała,
  • · potrafi intuicyjnie posługiwać się zasadą zachowania pędu (zna pojęcie odrzutu),
  • · zna i rozumie treść  II zasady dynamiki Newtona,
  • · zna definicję 1 N (I/2) d,
  • · umie wyjaśnić co to znaczy, że siła ma wartość,
  • · potrafi obliczyć ciężar ciała  znając jego masę,
  • · umie objaśnić różnicę między masą i ciężarem,
  • · rozumie co to znaczy, że ciało spada swobodnie,
  • · wie, że ciała spadają swobodnie ruchem jednostajnie przyspieszonym z przyspieszeniem ziemskim on wartości g,
  • · wie, że siły wzajemnego oddziaływania dwóch ciał mają jednakowe wartości, jednakowe kierunki i przeciwne zwroty, umie podać przykład,
  • · potrafi podać przykłady ciał, między którymi działają siły tarcia,
  • · wie, że tarcie występujące przy toczeniu ma mniejszą wartość niż przy przesuwaniu jednego ciała po drugim,
  • · potrafi rozpoznać przykłady pożytecznego i szkodliwego działania siły tarcia.

na ocenę dobrą uczeń:

  • · potrafi wskazać i nazwać źródła sił działających na ciało,
  • · potrafi w dowolnym przykładzie wskazać siły działające na ciało, narysować wektory  tych sił oraz  podać ich cechy,
  • · potrafi znaleźć  siłę wypadkową kilku sił działających wzdłuż jednej prostej,
  • · potrafi narysować siłę równoważącą kilka sił działających wzdłuż jednej prostej,
  • · wie, że wartość siły sprężystości ciała jest wprost proporcjonalna do jego odkształcenia,
  • stosuje I zasadę dynamiki do wyjaśniania prostych zjawisk z otoczenia,
  • · potrafi wykorzystywać zależność    do  rozwiązywania zadań,
  • · rozumie, że pęd jest wektorem o kierunku i zwrocie wektora prędkości ciała,
  • · stosuje zasadę zachowania pędu do wyjaśniania prostych zjawisk,
  • · rozumie zasadę zachowania pędu i potrafi ją stosować  w zadaniach nie wymagających formalnych rachunków,
  • · stosuje II zasadę dynamiki i zasadę zachowania pędu do wyjaśniania prostych zjawisk z otoczenia,
  • · potrafi obliczyć każdą wielkość z równania ,
  • · potrafi obliczyć masę ciała z wykresu a (F),
  • · potrafi wyjaśnić spadanie ciał w oparciu o zasady dynamiki Newtona,
  • · potrafi obliczyć h i  w spadku swobodnym,
  • · zna i rozumie III zasadę dynamiki Newtona,
  • · potrafi stosować III zasadę dynamiki  do wyjaśniania prostych zjawisk z otoczenia,
  • · wie, że siły akcji i reakcji są tej samej natury (np. obie grawitacyjne, obie sprężyste)
  • · wie, że wartość siły tarcia zależy od rodzaju powierzchni trących i wartości siły nacisku,
  • · potrafi podać sposoby zmniejszania i zwiększania oporów ruchu.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · potrafi rozwiązywać problemowe zadania jakościowe i obliczeniowe,
  • · potrafi rozwiązywać jakościowe problemy dynamiczne tzn. znajdować siły działające na ciała w konkretnych przypadkach,
  • · potrafi rozwiązywać jakościowe zadania problemowe dotyczące bezwładności ciał,
  • · wie, że siły równoważące się mogą być różnej natury,
  • · potrafi wskazać przykłady wykorzystania dynamicznego pomiaru masy,
  • · potrafi rozwiązywać jakościowe zadania problemowe dotyczące zasady zachowania pędu,
  • · potrafi stosować zasadę zachowania pędu do rozwiązywania zadań (dla dwóch ciał początkowo spoczywających lub zderzenia niesprężystego dwóch ciał poruszających się w tę samą stronę),
  • · potrafi rozwiązywać złożone problemy stosując poznane prawa i zależności,
  • · wie, że zmiana pędu ciała zależy od działającej na ciało siły i czasu jej działania,
  • · potrafi rozwiązywać zadania z zastosowaniem równań opisujących swobodny spadek ciał,
  • · umie wyjaśnić zjawisko tarcia na podstawie oddziaływań międzycząsteczkowych,
  • · potrafi rozwiązywać jakościowe problemy dotyczące sił tarcia,
  • · umie wyjaśnić zjawisko tarcia na podstawie oddziaływań międzycząsteczkowych,
  • · potrafi rozwiązywać jakościowe problemy dotyczące sił tarcia .

 

Praca. Moc. Energia mechaniczna

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · wie, że w sensie fizycznym praca wykonywana jest wówczas gdy działaniu siły towarzyszy przemieszczenie lub odkształcenie ciała,
  • · rozpoznaje przykłady wykonywania pracy  mechanicznej, wie, że jednostką pracy jest 1 J,
  • · wie, że różne urządzenia mogą tę samą pracę wykonać w różnym czasie, tzn. mogą pracować z różną mocą,
  • wie, że jednostką mocy jest 1 W,
  • · potrafi na prostych przykładach  z życia   codziennego rozróżniać urządzenia o większej i mniejszej mocy,
  • · wie, że praca wykonywana nad ciałem może być "zmagazynowana" w formie energii,
  • · rozumie, że ciało posiada energię gdy zdolne jest do wykonania pracy,
  • · wie, że jednostką energii jest 1J,
  • · rozróżnia ciała posiadające energię potencjalną ciężkości  i potencjalną sprężystości,
  • · wie, że jeśli zmienia się położenie ciała względem Ziemi, to zmienia się  jego energia potencjalna ciężkości,
  • · wie, że energię kinetyczna posiadają ciała będące w ruchu,
  • · wie, że energia kinetyczna zależy od masy ciała i jego szybkości,
  • · potrafi wskazać przykłady ciał posiadających energie kinetyczną,
  • · wie, że energia kinetyczna ciała może zamieniać się w energię potencjalną i odwrotnie,
  • · potrafi na podanym prostym przykładzie omówić przemiany energii,
  • · wie jak działają siły na dźwigni dwustronnej,
  • · potrafi wskazać w  swoim otoczeniu przykłady maszyn prostych,
  • · wie, że maszyny proste ułatwiają wykonywanie pracy,

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · umie obliczać pracę ze wzoru: ,  gdy kierunek i zwrot stałej siły jest zgodny z kierunkiem i zwrotem przemieszczenia ,
  • · zna definicję 1J,
  • · potrafi wyrazić 1J przez jednostki podstawowe układu SI,
  • · zna i umie przeliczać jednostki pochodne,
  • potrafi wyjaśnić co to znaczy, że wykonana praca ma wartość,
  • · wie, że o mocy decyduje praca wykonywana w jednostce czasu,
  • · potrafi obliczać moc korzystając z definicji,
  • · potrafi wyjaśnić co to znaczy, że moc urządzenia wynosi np. 20 W,
  • · zna jednostki pochodne 1 kW, 1 MW i potrafi dokonywać ich przeliczeń,
  • · potrafi na przykładach rozpoznać ciała zdolne do wykonania pracy,
  • · potrafi obliczać zmianę energii potencjalnej  ciężkości danego ciała,
  • · rozumie sens tzw. poziomu zerowego energii,
  • · umie obliczać energie kinetyczną ciała:  ,
  • · zna zasadę zachowania energii mechanicznej, potrafi ją poprawnie sformułować,
  • · zna warunek równowagi dźwigni dwustronne,
  • · wie, że tyle razy "zyskujemy na sile" ile razy ramię siły działania jest większe od ramienia siły oporu,
  • · rozumie, że stosując maszyny proste  można "zyskać na sile" lub zmienić zwrot siły na bardziej   korzystny,
  • · rozumie, że stosując maszyny proste nie "zyskujemy na pracy".

na ocenę dobrą uczeń:

  • · poprawnie posługuje się poznanym wzorem  na pracę (jest świadom jego ograniczeń),
  • · znając wartość pracy potrafi obliczyć wartość F  lub s,
  • · wie, ze gdy siła jest prostopadła do przemieszczenia to praca wynosi zero,
  • · odróżnia pracę wykonywaną przez  siłę równoważącą daną siłę (np. siłę grawitacji, sprężystości) od pracy tej siły,
  • · potrafi obliczać W lub t korzystając z definicji mocy,
  • · rozumie pojęcie układu ciał ,
  • · wie, jakie siły nazywamy wewnętrznymi a jakie zewnętrznymi,
  • · potrafi wskazać źródła sił zewnętrznych,
  • · potrafi obliczyć każdą z wielkości z równania ,
  • · rozumie, że zmiana energii  potencjalnej zależy od zmiany odległości między ciałami a nie od toru po jakim poruszało się któreś z tych ciał,
  • · potrafi z równania  obliczyć masę ciała,
  • · potrafi wskazać przykłady  praktycznego   wykorzystywania przemian energii   np. w działaniu kafara, zegara, łuku),
  • · potrafi stosować zasadę zachowania energii do rozwiązywania typowych zadań rachunkowych,
  • · potrafi rozwiązywać zadania z zastosowaniem warunku równowagi maszyn prostych,
  • · potrafi obliczać pracę wykonaną z użyciem maszyn prostych.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · potrafi sporządzić wykres F(s) dla F = const,
  • · potrafi z wykresu F(s) obliczać pracę wykonaną na dowolnej drodze,
  • · potrafi obliczyć wartość siły korzystając z wykresu W(s),
  • · potrafi rozwiązywać zadania korzystając z poznanych zależności,
  • · potrafi zapisać równaniem zmianę energii mechanicznej układu, np. przyrost energii
  • · potrafi obliczyć energię potencjalną grawitacji względem dowolnie wybranego poziomu zerowego,
  • · potrafi sporządzać wykres  dla ,
  • · potrafi z wykresu  obliczyć masę ciała,
  • · potrafi z równania  obliczyć szybkość ciała ,
  • · potrafi z wykresu  obliczyć masę ciała,
  • · potrafi rozwiązywać problemy    wykorzystując zasadę zachowania energii,
  • · zna warunki równowagi różnych maszyn prostych (np. bloków, kołowrotu),
  • · potrafi rozwiązywać problemy związane z zastosowaniem maszyn prostych.

 

Właściwości materii. Przemiany energii w zjawiskach cieplnych

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · potrafi wskazać przykłady ciał w stanie ciekłym, stałym i gazowym,
  • · umie poprawnie nazwać i rozróżnić następujące zjawiska: topnienie, krzepnięcie, parowanie i skraplanie,
  • · potrafi podać przykłady wymienionych zjawisk,
  • · wie, że materia zbudowana jest z cząsteczek, które oddziałują między  sobą  i nieustannie poruszają się,
  • · potrafi posługiwać się termometrem,
  • · zna różne rodzaje termometrów,
  • · wie, że substancje różnią się gęstością,
  • · potrafi wyznaczyć masę ciała,
  • · potrafi wyznaczyć objętość cieczy za pomocą menzurki,
  • · potrafi odszukać w tablicach gęstość danej substancji,
  • · wie, że wzrasta temperatura ciał, trących o siebie,
  • · wie, że zmiana temperatury ciała świadczy o zmianie jego energii wewnętrznej,
  • · wie, że energię wewnętrzną wyrażamy w dżulach,
  • · wie, że po zetknięciu ciał następuje przepływ ciepła (energii) od ciała o wyższej temperaturze do ciała o niższej temperaturze,
  • · wie, że proces wymiany ciepła trawa do chwili wyrównania się temperatur, potrafi wskazać przykłady przewodników  i izolatorów ciepła oraz ich zastosowania,
  • · wie, że energię wewnętrzną ciała można zmieniać poprzez wykonywanie pracy oraz cieplny przepływ energii,
  • · wie, że ciepło właściwe różnych substancji jest różne,
  • · wie, że aby ciało mogło ulec stopieniu musi mieć temperaturę topnienia i musi pobierać energię,
  • · wie, że aby zachodziło zjawisko krzepnięcia, ciało musi mieć temperaturę krzepnięcia i musi oddawać energię,
  • · umie odczytać z tablic ciepło topnienia różnych substancji,
  • · wie, że podczas parowania  (wrzenia) ciało musi pobierać energię a podczas skraplania oddawać energii,
  • · wie, że ciecz wrze pod normalnym ciśnieniem w ściśle określonej temperaturze zwanej temperaturą wrzenia, np. woda w temperaturze 100OC,
  • · wie co to jest i do czego służy kalorymetr,
  • · potrafi podać przykłady podobnych  urządzeń w życiu codziennym.

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · zna podstawowe właściwości  ciał  w różnych stanach skupienia),
  • · potrafi podać przykłady wykorzystania właściwości substancji w codziennym życiu,
  • · wie na czym polega dyfuzja,
  • · wie co to są siły spójności i przylegania,
  • · potrafi wskazać przykłady zjawiska rozszerzalności temperaturowej ciał w różnych stanach skupienia ,
  • · wie, że w działaniu termometru cieczowego wykorzystuje się zjawisko rozszerzalności temperaturowej cieczy,
  • · potrafi zapisać temperaturę (np. powietrza) z uwzględnieniem niepewności pomiarowej,
  • · zna pojęcie gęstości i wzór definicyjny,
  • · zna jednostki gęstości,
  • · wie, że ta sama substancja ma różną gęstość w różnych stanach skupienia,
  • · zna i rozumie pojęcie energii wewnętrznej,
  • · wie, że temperatura ciała jest miarą średniej energii kinetycznej cząsteczek,
  • · umie podać przykłady zmiany energii wewnętrznej ciała na skutek wykonywania pracy,
  • wie, że cieplny przepływ energii może odbywać się przez przewodzenie, konwekcję i promieniowanie,
  • · potrafi wskazać odpowiednie przykłady,
  • · potrafi sformułować I zasadę termodynamiki,
  • · potrafi wskazać przykłady z życia świadczące o słuszności tej zasady,
  • · wie, co to znaczy, że ciepło właściwe wynosi np. ,
  • · rozumie znaczenie dużej wartości ciepła właściwego wody,
  • · potrafi rozwiązywać proste zadania z  wykorzystaniem wzoru,
  • · wie, co to znaczy, że ciepło topnienia wynosi np. ,
  • · potrafi posługiwać się równaniem,
  • · na wykresie zależności temperatury ciała od dostarczanej lub oddawanej energii, potrafi wskazać proces topnienia lub krzepnięcia, nazwać stan skupienia, odczytać temperaturę przemiany fazowej.
  • · wie, co to znaczy, że ciepło parowania wynosi np.  ,
  • · na wykresie zależności temperatury ciała od dostarczanej lub oddawanej energii, potrafi wskazać proces wrzenia lub skraplania, nazwać stan skupienia, odczytać temperaturę przemiany fazowej,
  • · wie, że w izolowanym układzie ciał energia (ciepło) pobrana przez ciało o niższej temperaturze jest równa energii oddanej przez ciało o wyższej temperaturze ,
  • · potrafi obliczyć energię pobraną i oddaną w procesie wymiany ciepła.

na ocenę dobrą uczeń:

  • · potrafi zaproponować doświadczenia pokazujące właściwości substancji w różnych stanach skupienia,
  • · wie, na czym polega sublimacja i resublimacja,
  • · potrafi wyjaśnić właściwości ciał  w różnych stanach skupienia w oparciu o model kinetyczno-molekularnej budowy materii,
  • · wie, jak skaluje się termometr w skali Celsjusza,
  • · potrafi przeliczać temperatury w skali Celsjusza na skalę Kelvina i na odwrót,
  • · potrafi obliczyć masę i objętość korzystając z definicji gęstości,
  • · potrafi wyjaśnić dlaczego w różnych stanach skupienia dana substancja ma różną gęstość,
  • · rozumie dlaczego podczas ruchu z tarciem nie jest spełniona zasada zachowania energii mechanicznej,
  • · potrafi objaśnić kiedy energia wewnętrzna rośnie a kiedy maleje,
  • · potrafi,  korzystając z modelu budowy materii, objaśnić na czym polega przewodzenie ciepła,
  • · rozumie I zasadę termodynamiki jako przykład zasady zachowania energii,
  • · zna definicję ciepła właściwego,
  • · potrafi obliczać każdą wielkość z równania ,
  • · potrafi objaśnić dlaczego podczas topnienia i krzepnięcia temperatura  pozostaje stała mimo zmiany energii wewnętrznej ciała,
  • · potrafi objaśnić na co wykorzystywana jest energia dostarczana podczas parowania i wrzenia,
  • · potrafi obliczyć energię potrzebną do  odparowania określonej ilości substancji w temperaturze wrzenia,
  • · potrafi zapisać równanie bilansu cieplnego dla prostego przypadku wymiany energii (ciepła) między dwoma ciałami.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · potrafi wyjaśnić wyniki doświadczeń, w których demonstruje się właściwości ciał stałych, cieczy i gazów,
  • · potrafi omówić różne skale temperatury,
  • · potrafi objaśnić znaczenie przebiegu  zjawiska rozszerzalności temperaturowej wody w przyrodzie,
  • · potrafi rozwiązywać zadania obliczeniowe i nieobliczeniowe korzystając z definicji gęstości,
  • · potrafi rozwiązywać zadania problemowe związane z przemianą energii mechanicznej w energię wewnętrzną oraz odwrotnie,
  • · potrafi uzasadnić, dlaczego w cieczach i gazach cieplny przepływ energii odbywa się głównie przez konwekcję,
  • potrafi stosować I zasadę termodynamiki do rozwiązywania złożonych problemów,
  • potrafi określić ciepło właściwe substancji korzystając z wykresu  dla danej masy,
  • potrafi rozwiązywać zadania stosując poznane zależności,
  • potrafi rozwiązywać zadania stosując poznane zależności oraz odpowiednie wykresy,
  • potrafi zaprojektować doświadczenie pozwalające wyznaczyć ciepło właściwe substancji.

 

O drganiach i falach sprężystych

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · rozpoznaje ruch drgający spośród innych ruchów,
  • · potrafi wskazać w najbliższym otoczeniu przykłady ciał wykonujących ruch drgający,
  • · zna pojęcia: położenie równowagi, wychylenie,
  • · wie kiedy drgania są gasnące,
  • · wie, że okres wahadła matematycznego zależy od jego długości,
  • · wie, że fale sprężyste nie mogą rozchodzić się w próżni,
  • · wie, że są dwa rodzaje fal poprzeczne i podłużne,
  • · wie, że dobiegająca do przeszkody fala może być odbita lub pochłonięta,
  • · wie, że na szczelnie fala płaska może ulec ugięciu (dyfrakcji),
  • · rozumie, że fale mogą się nakładać, czyli mogą ulegać interferencji,
  • · wie, że źródłem dźwięków wydawanych przez człowieka są struny głosowe,
  • · wie, że fale dźwiękowe nie mogą rozchodzić się w próżni,
  • · wie, z jaką szybkością porusza się fala głosowa w powietrz,
  • · rozumie pojęcie szybkości ponaddźwiękowej,
  • · wie, na czym polega zjawisko rezonansu mechanicznego dwóch wahadeł,
  • · wie, że zjawisko rezonansu zachodzi także dla fal dźwiękowych,
  • · wie, jak powstaje echo,
  • · wie, jaką rolę  pełni błona bębenkowa ucha,
  • · rozumie, że zbyt głośna muzyka lub hałas mogą spowodować trwałe uszkodzenie słuchu.

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · zna pojęcia służące do opisu ruchu drgającego i rozumie ich znaczenie: amplituda, okres, częstotliwość, wie, w jakich jednostkach wyrażamy te wielkości,
  • · potrafi wyjaśnić co to znaczy, że częstotliwość drgań wynosi np. 15 Hz,
  • · rozumie, że dla podtrzymania ruchu drgającego należy ciału dostarczać energii,
  • · wie, jak okres wahadła zależy od jego długości,
  • · wie, na czym polega izochronizm wahadła,
  • · potrafi uzasadnić w jakim celu nakręca się sprężynę zegara wahadłowego,
  • · wie, że szybkość rozchodzenia się fali  jest stała w danym ośrodku,
  • · odróżnia ruch fali od ruchu drgającego cząsteczek biorących udział w ruchu falowym,
  • · wie, kiedy fala jest poprzeczna a kiedy podłużna,
  • · wie, jaką falę nazywamy falą płaską a jaką kolistą, potrafi to określić na podstawie rysunku,
  • · potrafi opisać zjawisko dyfrakcji czyli ugięcia fali (np. przejście fali przez szczelinę),
  • · wie, kiedy fala płaska rozchodząca się na wodzie może ulec załamaniu,
  • · wie, że wskutek interferencji powstają miejsca wzmocnień i wygaszeń drgań cząsteczek ośrodka,
  • · wie, że źródłem dźwięków są ciała drgające,
  • · wie, że człowiek słyszy drgania o częstotliwości 16 Hz – 20000 Hz,
  • · wie, że fale dźwiękowe są falami podłużnymi i mogą rozchodzić się tylko w ośrodkach sprężystych,
  • · wie, że wysokość dźwięku wzrasta wraz z częstotliwością,
  • · wie, że im większa jest amplituda drgań tym głośniejszy jest dźwięk,
  • · zna, warunek rezonansu dwóch wahadeł,
  • · potrafi zademonstrować zjawisko rezonansu akustycznego na dwóch kamertonach,
  • · wie co to są infradźwięki i ultradźwięki,
  • · wie, kiedy powstaje pogłos.

na ocenę dobrą uczeń:

  • · potrafi obliczyć okres drgań gdy znana jest częstotliwość i odwrotnie,
  • · potrafi określić jak zwrócona jest siła wywołująca ruch drgający,
  • · potrafi doświadczalnie wyznaczyć okres drgań wahadła,
  • · zna związek między długością wahadła i jego okresem,
  • · rozumie co należy zrobić aby wyregulować zegar wahadłowy, który się opóźnia lub spieszy,
  • potrafi objaśnić na przykładzie  dlaczego fale przenoszą energię a nie przenoszą masy,
  • · poprawnie posługuje się pojęciami: długość fali, szybkość rozchodzenia się fali, grzbiet i dolina fali,
  • · potrafi objaśnić i stosować równania:  , oraz  ,
  • · poprawnie posługuje się pojęciem czoło fali, kierunek rozchodzenia się fali,
  • · wie, że zjawiska dyfrakcji i interferencji są charakterystyczne dla fal,
  • · potrafi rozpoznać zjawisko interferencji i potrafi rozpoznać jego skutek,
  • · potrafi  wskazać, jakie  wielkości charakteryzujące dźwięk można mierzyć a jakie są rozpoznawalne przez ucho,
  • · potrafi objaśnić jaką rolę pełni pudło rezonansowe w instrumentach muzycznych,
  • · potrafi wskazać zastosowania ultra-  i infradźwięków.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · potrafi wyjaśnić jak zmienia się prędkość ciała w ruchu drgającym,
  • · potrafi uzasadnić dlaczego ciało drgające porusza się na przemian ruchem przyspieszonym lub opóźnionym,
  • · potrafi określić siły (wykonać odpowiedni rysunek), których wypadkowa powoduje ruch wahadła,
  • · potrafi wykorzystać równanie   w zadaniach,
  • · wie, że fale podłużne mogą się rozchodzić w ciałach stałych, cieczach i gazach, a fale poprzeczne tylko w ciałach stałych,
  • · stosuje poznane zależności do rozwiązywania problemów,
  • · zna i potrafi  wykorzystać w praktyce prawo odbicia fali,
  • · posługując się modelami fal kolistych potrafi odkryć warunki  występowania wzmocnienia i wygaszenia fali,
  • · dostrzega związek między ilością wzmocnień i wygaszeń a odległością między źródłami fal kolistych,
  • · potrafi naszkicować wykresy obrazujące drgania cząstek ośrodka, w którym rozchodzą się dźwięki wysokie i niskie, głośne i ciche,
  • · potrafi wskazać przykłady występowania rezonansu mechanicznego oraz wyjaśnić jakie mogą być negatywne skutki tego zjawiska,
  • · wie co jest jednostką poziomu natężenia dźwięków,
  • · zna pojęcia próg słyszalności i próg bólu.

 

O elektryczności statycznej

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · wie, że ciała elektryzują się przez tarcie,
  • · wie, że są dwa rodzaje ładunków elektrycznych "+"  i  "–",
  • · wie, że jednostką ładunku elektrycznego jest 1 C,
  • · wie, że ciała naelektryzowane oddziałują na siebie wzajemnie,
  • · wie, z czego składa się atom,
  • · wie, że elektrony mają elementarny ładunek ujemny, protony dodatnia neutrony są elektrycznie obojętne,
  • · wie, że w przewodnikach są elektrony "swobodne" a w izolatorach "związane",
  • · umie podać przykłady przewodników i izolatorów,
  • · zna sposoby elektryzowania ciał,   
  • · umie korzystać z elektroskopu przy badaniu czy ciało jest naelektryzowane,
  • · wie, że ciało elektrycznie obojętne ma tyle samo ładunków dodatnich co ujemnych,
  • · wie, że ładunki oddziałują silniej gdy są bliżej siebie i gdy mają większą wartość,
  • · wie, co jest źródłem pola elektrostatycznego,
  • · wie, że wskazówka elektroskopu wychyla się gdy zbliżymy do niego ciało naelektryzowane,
  • · wie, do czego służy piorunochron,
  • · zna niebezpieczeństwa związane z występowaniem zjawisk elektrycznych w przyrodzie,
  • wie, że na cząstkę naładowaną znajdującą się w polu elektrycznym  działa siła .

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · wie, że ciała naelektryzowane jednoimiennie odpychają się a naelektryzowane różnoimiennie przyciągają się,
  • · wie, że przez tarcie ciała elektryzują się różnoimiennie,
  • · potrafi opisać jak zbudowany jest atom,
  • · wie, że ciało naelektryzowane ujemnie posiada nadmiar elektronów a naelektryzowane dodatnio  posiada niedobór elektronów,
  • · wie, że przy elektryzowaniu ciał przez tarcie następuje przemieszczenie elektronów z j jednego ciała na drugie,
  • · umie wyjaśnić zjawisko elektryzowania ciał przez tarcie na podstawie elektrycznej budowy materii,
  • · zna budowę i zasadę działania elektroskopu,
  • · umie wyjaśnić elektryzowanie ciał przez dotyk ciałem naelektryzowan,
  • · zna i umie stosować zasadę zachowania ładunku elektrycznego,
  • · wie, jak wartość siły oddziaływania elektrostatycznego zależy od odległości ciał naelektryzowanych i wielkości ich ładunków,
  • · umie narysować wektory sił działających  na punktowe ciała naelektryzowane,
  • · wie, co to znaczy, że w jakimś obszarze istnieje pole elektryczne,
  • · potrafi narysować linie pola wytworzone przez punktowy ładunek dodatni  oraz ujemny,
  • · wie, na czym polega zjawisko indukcji elektrostatycznej,
  • · umie trwale naelektryzować elektroskop przez wpływ,
  • · potrafi wyjaśnić po jakim torze porusza się w jednorodnym polu elektrycznym naelektryzowana kropla wody.

na ocenę dobrą uczeń:

  • · potrafi doświadczalnie stwierdzić stan naelektryzowania ciała,
  • · potrafi wskazać w otoczeniu zjawiska elektryzowania ciał przez tarcie,
  • · wie, jak powstają jony dodatnie i ujemne,
  • · potrafi uzasadnić podział ciał na przewodniki i izolatory, na podstawie ich wewnętrznej budowy,
  • · wie, jak rozmieszcza się ładunek elektryczny w przewodniku, a jak w izolatorze,
  • · umie stosować prawo Coulomba w prostych zadaniach,
  • · zna mechanizm zobojętniania ciał naelektryzowanych (metali i dielektryków),
  • · wie, kiedy pole jest centralne a kiedy jednorodne,
  • · umie graficznie przedstawić pole jednorodne,
  • potrafi wyjaśnić mechanizm przyciągania drobnych ciał (nitek, skrawków papieru, kurzu) przez ciało naelektryzowane,
  • · zna zasadę działania piorunochronu,
  • · potrafi opisać rodzaj ruchu cząstki naładowanej w polu elektrostatycznym.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · potrafi doświadczalnie stwierdzić stan naelektryzowania ciała,
  • · potrafi wskazać w otoczeniu zjawiska elektryzowania ciał przez tarcie,
  • · potrafi, korzystając z układu okresowego, narysować model atomu wybranego pierwiastka,
  • · potrafi wyjaśnić różnice w elektryzowaniu przewodnika i izolatora przez pocieranie,
  • · potrafi rozwiązywać problemy dotyczące elektryzowania ciał,
  • · potrafi zaprojektować doświadczenie potwierdzające słuszność prawa Coulomba,
  • · potrafi rozwiązywać problemy dotyczące zasady zachowania ładunku i prawa Coulomba,
  • · umie graficznie przedstawić pole dwóch ładunków punktowych,
  • · potrafi określić znak ładunku ciała naelektryzowanego przez zbliżenie go do naelektryzowanego elektroskopu,
  • · potrafi wskazać w otoczeniu przykłady elektryzowania ciał przez indukcję,
  • · potrafi wyjaśnić mechanizm wyładowań atmosferycznych,
  • · potrafi opisać rodzaj ruchu cząstki naładowanej w polu elektrostatycznym.

 

O prądzie elektrycznym

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · wie, że napięcie panujące między końcami przewodnika  jest warunkiem, by płynął w nim prąd elektryczny,
  • · wie, jaki jest umowny kierunek prądu eklektycznego,
  • · potrafi wymienić źródła napięcia,
  • · wie, że jednostką napięcia jest 1V,
  • · wie, że do pomiaru napięcia służy woltomierz,
  • · zna symbole elementów obwodów elektrycznych,
  • · umie zbudować prosty obwód według schematu,
  • · zna zasady bezpiecznego użytkowania odbiorników  energii elektrycznej,
  • · wie, że jednostką natężenia prądu elektrycznego jest 1 A,          
  • · wie, że natężenie mierzy się amperomierzem,
  • · umie zbudować prosty obwód według schematu i dokonać pomiaru natężenia prądu,
  • · wie, że wzrost napięcia między końcami przewodnika powoduje wzrost natężenia płynącego w nim prądu elektrycznego,
  • · wie, że opór elektryczny jest wielkością charakteryzującą przewodnik,
  • · wie, że jednostką oporu  elektrycznego jest ,
  • · potrafi zbudować  obwód odbiorników połączonych szeregowo, zgodnie ze schematem,
  • · umie obliczyć opór zastępczy oporników połączonych szeregowo,
  • · wie, że w domowej instalacji elektrycznej stosuje się połączenie równoległe,
  • · wie, że napięcie na zaciskach odbiorników połączonych równolegle jest jednakowe,
  • · wie,  że prąd elektryczny wykonuje pracę,
  • · potrafi opisać przemiany energii we wskazanych odbiornikach energii elektrycznej: grzałka, silnik odkurzacza, żarówka,
  • · wie, że jednostką pracy jest 1 J,
  • · wie, że niesprawne urządzenie elektryczne może być przyczyną zwarcia w  instalacji elektrycznej, prowadzić do powstania pożaru,
  • · zna jednostki mocy 1W i 1k,
  • · rozumie potrzebę oszczędzania energii elektrycznej.

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · potrafi wyjaśnić na czym polega przepływ prądu w metalach,
  • · potrafi narysować schemat obwodu składającego się z danych elementów,
  • · umie zmierzyć napięcie np. na zaciskach źródła ,
  • · potrafi wskazać kierunek prądu w obwodzie i wie, że na schematach zaznacza się kierunek umowny,
  • · zna definicję natężenia prądu,
  • · potrafi obliczać natężenie korzystając ze wzoru   ,
  • · wie, że ,
  • · potrafi zmierzyć natężenie prądu w dowolnym punkcie obwodu,
  • · zna i rozumie prawo Ohma,
  • · potrafi rozwiązywać proste zadania z zastosowaniem prawa Ohma,
  • · zna definicję oporu elektrycznego,
  • · wie, że  ,
  • · wie od czego zależy opór przewodnika,
  • · potrafi stosować oporniki do zmiany natężenia prądu w obwodzie,
  • · potrafi narysować schemat obwodu odbiorników połączonych szeregowo,
  • · wie, że dla odbiorników połączonych szeregowo  ,
  • · wie, że natężenie w  dowolnym punkcie obwodu  szeregowego jest  jednakowe,
  • · potrafi wyjaśnić dlaczego w oświetleniu choinkowym stosuje się połączenie szeregowe,
  • · zna i potrafi stosować I prawo Kirchhoffa,
  • · potrafi zbudować obwód odbiorników  połączonych równolegle,
  • · umie obliczyć pracę z zależności  ,
  • · wie, że ,
  • · umie obliczać moc z równania ,
  • · wie, że 1kWh jest jednostką pracy  prądu elektrycznego (energii elektrycznej).

na ocenę dobrą uczeń:

  • · wie, że dzięki przyłożonemu do końców przewodnika napięciu, siły pola wykonują pracę,
  • · zna budowę i zasadę działania ogniwa Volty,
  • · wie na czym polega przepływ prądu w cieczach i gazach,
  • · potrafi obliczać każdą wielkość ze wzoru  ,
  • · umie przedstawić na wykresie zależność I (U) ,
  • · wie  w  jaki sposób opór elektryczny przewodnika  zależy od  jego długości i pola przekroju poprzecznego,
  • · umie obliczać opór korzystając z wykresu I (U) ,
  • · potrafi rozwiązywać zadania stosując poznane zależności między I, U, R,
  • · umie obliczać opór zastępczy układu odbiorników połączonych równolegle,
  • · potrafi zapisać prawo Kirchhoffa dla dowolnego węzła sieci,
  • · potrafi rozwiązywać zadania stosując poznane zależności,
  • · potrafi obliczyć każdą wielkość  z zależności  ,
  • · potrafi na podstawie danych z tabliczki znamionowej urządzenia elektrycznego obliczyć np. natężenie prądu, opór odbiornika.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · zna budowę i zasadę działania ogniwa Leclanche'go,
  • · wie jak działa akumulator,
  • · potrafi oszacować niepewność pomiaru napięcia,
  • · wie, że ładunek elektronu jest równy ,
  • · zna jednostki ładunku 1 Ah,  1 As,
  • · potrafi stosować prawo Ohma do rozwiązywania problemów złożonych,
  • · wie, że opór elektryczny zależy od temperatury przewodnika,
  • · potrafi uzasadnić dlaczego  ,
  • · umie obliczyć opór zastępczy dla połączenia mieszanego,
  • · potrafi wyjaśnić dlaczego   ,
  • · potrafi rozwiązywać złożone problemy rachunkowe wykorzystując związki między wielkościami: W, U, It, R.

 

O zjawiskach magnetycznych

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · wie, że wokół Ziemi i magnesu trwałego istnieje pole magnetyczne,
  • · wie, że są dwa rodzaje biegunów magnetycznych N i S i występują one parami,
  • · wie jak oddziałują ze sobą bieguny magnetyczne,
  • · wie, jak należy przechowywać magnesy sztabkowe i podkowiaste,
  • · wie, że wokół przewodnika z prądem istnieje pole  magnetyczne,
  • · wie, że dwa  przewodniki w których płynie prąd oddziałują ze sobą,
  • · wie, że elektromagnes zbudowany jest ze zwojnicy i umieszczonego w niej rdzenia ze stali miękkiej,
  • · wie, że elektromagnes wytwarza pole magnetyczne gdy w jego zwojnicy płynie prąd,
  • · wie, że na przewodnik z prądem umieszczony w polu magnetycznym działa siła,
  • · zna zasady bezpiecznego posługiwania się odbiornikami energii  elektrycznej,
  • · wie, że w silniku elektrycznym energia elektryczna zamienia się w energię mechaniczną,
  • · potrafi podać przykłady urządzeń z silnikiem elektrycznym,
  • · wie, że prąd indukcyjny powstaje  w obwodzie znajdującym się w zmiennym polu magnetycznym,
  • · umie zbudować prosty obwód  i wzbudzić w nim prąd indukcyjny za pomocą magnesu sztabkowego,
  • · wie, że domowa instalacja elektryczna zasilana jest prądem przemiennym,
  • · wie, że symbol ~ oznacza, że urządzenie należy zasilać prądem zmiennym,
  • · wie, jak jest zbudowany transformator,
  • · wie, kiedy transformator obniża a kiedy podwyższa napięcie,
  • · wie, że zmiennemu polu magnetycznemu towarzyszy zmienne pole elektryczne,
  • · wie, że fale elektromagnetyczne rozchodzą się także w próżni,
  • · wie, że jednym z rodzajów fal elektromagnetycznych są fale świetlne.

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · wie, z jakich substancji wykonuje się magnesy trwałe,
  • · umie wykorzystać igłę magnetyczną do zbadania pola magnetycznego np. magnesu sztabkowego,
  • · wie, że każda część podzielonego magnesu staje się magnesem,
  • · umie określić bieguny magnetyczne zwojnicy z prądem,
  • · umie przedstawić graficznie pole magnetyczne magnesu sztabkowego i zwojnicy z prądem,
  • · umie zbudować elektromagnes,
  • · umie wyjaśnić dlaczego rdzeń elektromagnesu wykonany jest ze stali miękkiej,
  • · wie od czego zależy  zwrot i wartość siły elektrodynamicznej,
  • · wie, że w silnikach elektrycznych i miernikach wykorzystuje się oddziaływanie pola magnetycznego na przewodnik z prądem,
  • · umie określić zwrot prądu indukcyjnego w zwojnicy,
  • · wie, jakie przemiany energii zachodzą w prądnicy,
  • · wie, że prąd przemienny to taki, którego natężenie i kierunek zmienia się okresowo.
  • · zna zasadę działania transformatora,
  • · wie, o czym informuje nas przekładnia transformatora,
  • · zna przykłady współpracy Polski z innymi państwami w dziedzinie energetyki,
  • · wie, że fale elektromagnetyczne przenoszą energię,
  • · zna szybkość fali elektromagnetycznej w próżni,
  • · rozumie pojęcie widma fal elektromagnetycznych,
  • · potrafi podać przykłady fal o różnych długościach.

na ocenę dobrą uczeń:

  • · umie wyjaśnić dlaczego żelazo w polu magnetycznym zachowuje się jak magnes,
  • · wie, że oddziaływanie magnesów odbywa się za pośrednictwem pól magnetycznych,
  • · wie, że każdy poruszający się ładunek jest źródłem pola magnetycznego,
  • · wie, że pole magnetyczne wewnątrz zwojnicy jest jednorodne,
  • · wie, od czego zależy to, czy pole wytworzone przez elektromagnes jest słabe, czy silne,
  • · wie, jak zwrot siły elektrodynamicznej zależy od kierunku prądu i zwrotu linii pola,
  • · zna zasadę działania silnika elektrycznego,
  • · zna różne sposoby wzbudzania prądu indukcyjnego,
  • · rozumie co oznacza napis 50 Hz na tabliczce znamionowej urządzenia,
  • · wie, że moce w obydwu uzwojeniach transformatora (idealnego) są równe i  potrafi to uzasadnić korzystając z zasady zachowania energii,
  • · umie rozwiązywać zadania z wykorzystaniem zależności: ,
  • · zna własności fal elektromagnetycznych,
  • · potrafi wskazać przykłady urządzeń wykorzystujących różne rodzaje fal elektromagnetycznych.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · potrafi uzasadnić dlaczego każda z części podzielonego magnesu jest magnesem,
  • · potrafi korzystając z różnych źródeł informacji wyszukać i zaprezentować wiadomości o magnetyzmie ziemskim,
  • · potrafi przedstawić graficznie pole przewodnika prostoliniowego i kołowego,
  • · zna definicję ampera,
  • · potrafi wyszukać  i ciekawie zaprezentować informacje o zastosowaniach elektromagnesów,
  • · zna zasadę działania mierników elektrycznych,
  • · zna budowę prądnicy i umie wyjaśnić zasadę  jej działania,
  • · zna związek między okresem i częstotliwością prądu przemiennego,
  • · umie rozwiązywać złożone zadania z wykorzystaniem związków: ,   ,
  • · rozróżnia na czym polega przekazywanie informacji (np. głosu lub obrazu) metodą analogową  i cyfrową.

 

Optyka, czyli nauka o świetle

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • · umie podać przykłady źródeł światła,
  • · wie, że światło przenosi energii,
  • · wie, że światło w ośrodku jednorodnym optycznie rozchodzi się po liniach prostych,
  • · wie, że światło rozchodzi się w próżni i w ośrodkach przezroczystych,
  • · wie, że światło odbija się od powierzchni gładkich ,
  • · wie, że na powierzchni chropowatej światło rozprasza się,
  • · umie na rysunku wskazać kąt  padania i odbicia,
  • · wie, że w zwierciadle płaskim powstaje obraz pozorny, prosty, tej samej wielkości co przedmiot,
  • · potrafi wskazać zastosowania zwierciadeł płaskich ,
  • · umie rozpoznać zwierciadło kuliste wklęsłe i wypukłe,
  • · wie, że na granicy dwóch ośrodków przeźroczystych światło załamuje się i zmienia kierunek rozchodzenia się,
  • · potrafi podać przykłady występowania zjawiska załamania światła,
  • · umie na rysunku wskazać kąt padania i kąt załamania światła,
  • · zna pojęcie światła białego,
  • · wie, dlaczego latem nosimy na ogół jasne ubrania a zimą ciemne,
  • · wie jak na organizm człowieka działa promieniowanie podczerwone i ultrafioletowe,
  • · wie, że soczewki mogą skupiać lub rozpraszać światło,
  • · zna pojęcia: główna oś optyczna, ognisko, ogniskowa,
  • · umie za pomocą soczewki skupiającej otrzymać obrazy rzeczywiste,
  • · potrafi objaśnić zasadę działania oka,
  • · zna pojęcia odległość dobrego widzenia i kąt dobrego widzenia.

na ocenę dostateczną uczeń:

  • · umie podać doświadczalne przykłady potwierdzające prostoliniowość rozchodzenia się światła,
  • · umie wyjaśnić powstawanie cienia,
  • · wie, że największą szybkość ma światło w próżni, zna jej wartość,
  • · potrafi określić kąt padania i odbicia,
  • · zna prawo odbicia światła,
  • · umie skonstruować obraz punktu w zwierciadle płaskim,
  • · potrafi przedstawić bieg wiązki równoległej do osi optycznej po odbiciu od zwierciadła kulistego wklęsłego i wypukłego,
  • · potrafi wskazać zastosowania zwierciadeł kulistych,
  • · wie, że światło przechodząc z ośrodka optycznie rzadszego do optycznie gęstszego załamuje się do normalnej, a przechodząc z ośrodka optycznie gęstszego do optycznie rzadszego od normalnej,
  • · wie, że dla kąta padania 0 stopni kąt załamania wynosi także 0 stopni,
  • · wie, że załamaniu światła białego w pryzmacie towarzyszy rozszczepienie,
  • · umie podać przykłady tego zjawiska  w przyrodzie (tęcza),
  • · umie przedstawić bieg wiązki równoległej do osi optycznej po przejściu przez soczewkę,
  • · potrafi narysować bieg promieni charakterystycznych przy przejściu przez soczewkę skupiającą,
  • · potrafi konstruować obrazy otrzymane za pomocą soczewki  skupiającej,
  • · zna cechy otrzymywanych obrazów,
  • · potrafi wyjaśnić zasadę działania lupy i aparatu fotograficznego,
  • · wie, jak można dokonywać korekcji niektórych wad wzroku.

na ocenę dobrą uczeń:

  • · potrafi uzasadnić dlaczego na powierzchni chropowatej światło się rozprasza,
  • · potrafi wykonać konstrukcję obrazu w zwierciadle wklęsłym,
  • · rozumie, dlaczego na granicy dwóch ośrodków światło może ulec załamaniu,
  • · potrafi rozwiązywać zadania z wykorzystaniem poznanych praw odbicia i załamania światła,
  • · umie przedstawić graficznie zjawisko załamania światła w pryzmacie,
  • · potrafi wyjaśnić dlaczego światło białe ulega w pryzmacie rozszczepieniu,
  • · wie, jaką  rolę pełni warstwa ozonowa w atmosferze i rozumie potrzebę jej ochrony,
  • · umie obliczyć zdolność skupiającą soczewki,
  • · potrafi wyjaśnić zasadę działania innych przyrządów optycznych np. mikroskopu, lunety.

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • · wie, że szybkość światła uwarunkowana jest gęstością optyczną ośrodka,
  • · zna wartości tej szybkości dla różnych ośrodków,
  • · potrafi graficznie przedstawić rozproszenie światła na dowolnej powierzchni,
  • · potrafi skonstruować obraz dowolnej figury w zwierciadle płaskim,
  • · umie narysować bieg promienia przez kilka ośrodków o różnej gęstości optycznej,
  • · potrafi rozwiązywać złożone problemy uwzględniające zjawisko odbicia i załamania światła,
  • · potrafi wytłumaczyć na czym polega widzenie barwne,
  • · wie, jak i po co stosuje się filtry optyczne,
  • · potrafi wyjaśnić dlaczego niebo jest błękitne,
  • · umie doświadczalnie wyznaczyć zdolność skupiającą soczewki,
  • · wie, że własności soczewki zależą także od gęstości optycznej materiału soczewki i otaczającego ją ośrodka

Kto jest Online?

We have 9 guests and no members online

Realizowane projekty

Zrealizowane Projekty Unijne

Inne zrealizowane projekty

Orange Colour Red Colour Blue Colour Green Colour